Öğr. Gör. Güzide Atai

AMORTİSMAN

AMORTİSMAN

Amortisman Tanımı: Amortisman, duran varlıkların, aşınma, yıpranma veya eskime payını ifade etmektedir.

İşletmeler kullanmak üzere aldığı maddi duran varlıkları normal şartlarda bir yıldan daha uzun sürelerde kullanırlar. Bu nedenle, maddi duran varlıkların ekonomik ömrü boyunca gider yazılması gerekir. Böyle yapılarak maddi duran varlık kullanıldığı muhasebe dönemlerine dağıtılarak gider yazılmış olur ve muhasebenin dönemsellik kavramı yerine getirilir.

Amortisman Ayırma Şartları:

- İşletmede bir yıldan fazla kullanılabilir olması
- Yıpranmaya, aşınmaya veya kıymetten düşmeye maruz bulunması

Amortisman Tutarının Hesaplanması: En çok kullanılan amortisman yöntemleri: normal amortisman yöntemi ve azalan bakiyeler yöntemidir.

1. Normal amortsiman yöntemi: Eşit tutarlı amortsiman yöntemi olarak ifade edilmektedir. Bu yönteme göre amortisman tutarı maddi duran varlığın tutarına sabit bir amortisman oranı uygulanır veya tutarın ekonomik ömüree bulunmasıyla hesaplanabilir.

Örnek: İşletme 10.000 TL değerinde bir demirbaşı almıştır. KDV % 18 hariç. Demirbaşın ekonomik ömrü 5 yıldır. Amortisman hesaplamasını ve muhasebe kaydını yapınız.

Mad. NoAÇIKLAMABORÇALACAK
1

....................................Tarih......................................

255 Demirbaşlar Hesabı
191 İndirilecek KDV Hesabı

100 Kasa Hesabı

Peşin demirbaş alınması

 

10.000
1.800

 

 


11.800

Amortisman oranı: 1 / Ekonomik Ömür

1 / 5 = 0,20 yani % 20 dir.

10.000 x % 20 = 2.000 TL yıllık amortisman tutarı

veya;

Amortisman tutarı: Tutar / Ekonomik Ömür

10.000 / 5 = 2.000 TL yıllık amortisman tutarı

Amortisman Tablosu:

YıllarYıllık Amortisman TutarıBirikmiş AmortismanKalan Tutar
2009
2010
2011
2012
2013
2.000
2.000
2.000
2.000
2.000
2.000
4.000
6.000
8.000
10.000
8.000
6.000
4.000
2.000
0


Dönem sonundaki muhasebe kayıdı:

2

....................................Tarih......................................

770 Genel Yönetim Gideri Hesabı

257 Birikmiş Amortismanlar Hesabı

Demirbaşa amortisman ayrılması

 

2.000

 

 

2.000


Maddi Duran Varlıkların Satılmasında Amortisman: Bu varlıklar satılırsa, maddi duran varlığa ilişkin birikmiş amortisman hesabıda kapatılır. Varlığın satışından kâr elde edilirse 679 Diğer Olağandışı Gelir ve Karlar Hesabına alacak olarak kaydedilir, zarar meydana gelirse ise 689 Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar Hesabına borç olarak kaydedilir.

Örneğin devamı: İşletme ertesi yıl aldığı demirbaşı 7.500 TL ye satıyor. KDV % 18 hariç.

1

....................................Tarih......................................

100 Kasa Hesabı
257 Birikmiş Amortismanlar Hesabı
689 Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar Hs

255 Demirbaşlar Hesabı
391 Hesaplanan KDV Hesabı

Demirbaşın satılması

 

8.850*
2.000 
500

 

 



10.000
1.350*

* 7.500 x %18 = 1.350
* 7.500 + 1.350 = 8.850

AMORTİSMAN

2. Azalan Bakiyeler Yöntemi: Kalan değerler üzerinden amortisman olarak hesaplanır. Normal amortisman oraının 2 katı alınır, ancak bu oran % 50 yi geçemez. Amortisman oranı net değer üzerinden hesaplanır, yani varlığın tutarından ayrılmış birikmiş amortismanlar çıkarılır. Son yılda ise tutarın tamamı amortisman olarak yazılır.

Örnek: İşletme 10.000 TL değerinde bir demirbaşı almıştır. KDV % 18 hariç. Demirbaşın ekonomik ömrü 5 yıldır. Amortisman hesaplamasını ve muhasebe kaydını yapınız.

Mad. NoAÇIKLAMABORÇALACAK
1

....................................Tarih......................................

255 Demirbaşlar Hesabı
191 İndirilecek KDV Hesabı

100 Kasa Hesabı

Peşin demirbaş alınması

 

10.000
1.800

 

 


11.800

Amortisman oranı: 1 / Ekonomik Ömür

1 / 5 = 0,.20

0.20 x 2 (iki katı alınır) = 0,40 yani % 40 dır.

10.000 x % 40 = 4.000 TL yıllık amortisman tutarı

Amortisman Tablosu:

YıllarTutarYıllık Amortisman TutarıBirikmiş Amortisman
2009
2010
2011
2012
2013
10.000
6.000
3.600
2.160
1.296
4.000
2.400
1.440
864
1.296
4.000
6.400
7.840
8.704
10.000


Dönem sonundaki muhasebe kayıdı:

2

....................................Tarih......................................

770 Genel Yönetim Gideri Hesabı

257 Birikmiş Amortismanlar Hesabı

Demirbaşa amortisman ayrılması

 

4.000

 

 

4.000


Maddi Duran Varlıkların Satılmasında Amortisman: Bu varlıklar satılırsa, maddi duran varlığa ilişkin birikmiş amortisman hesabıda kapatılır. Varlığın satışından kâr elde edilirse 679 Diğer Olağandışı Gelir ve Karlar Hesabına alacak olarak kaydedilir, zarar meydana gelirse ise 689 Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar Hesabına borç olarak kaydedilir.

Örneğin devamı: İşletme ertesi yıl aldığı demirbaşı 7.500 TL ye satıyor. KDV % 18 hariç.

1

....................................Tarih......................................

100 Kasa Hesabı
257 Birikmiş Amortismanlar Hesabı

255 Demirbaşlar Hesabı
391 Hesaplanan KDV Hesabı
679 Diğer Olağandışı Gelir ve Karlar Hs

Demirbaşın satılması

 

8.850*
4.000 

 

 


10.000
1.350*
1.500

* 7.500 x %18 = 1.350
* 7.500 + 1.350 = 8.850